Wskazówki dla początkujących dotyczące fotografowania ptaków: jak zacząć

Fotografowanie ptaków nie musi wiązać się z używaniem dużych obiektywów, stosowaniem pełnego kamuflażu i wielogodzinnym siedzeniem w ukryciu. Aparat bezlusterkowy Canon i kompaktowy teleobiektyw RF, taki jak Canon RF 75-300mm F4-5.6, umożliwiają szybszą pracę w miejscu zamieszkania i podróżowanie bez zbędnego obciążenia. Jak mówi Ollie Olanipekun, współzałożyciel społeczności obserwatorów ptaków Flock Together: „Jesteśmy dość aktywni. Ciągle się przemieszczamy, więc nie możemy nosić długich obiektywów, siedzieć w ukryciu i czekać jak tradycyjni fotografowie przyrody”.

Grupa Flock Together organizuje comiesięczne spacery plenerowe dla osób o ciemniejszych odcieniach skóry w Londynie i okolicy. Wszyscy są mile widziani – od początkujących miejskich obserwatorów ptaków po entuzjastów ptaków i amatorów fotografii. „Poza tym mamy wydarzenia otwarte dla wszystkich” – wyjaśnia Ollie. „Obecnie dołącza do nas około 300 osób miesięcznie.

„Zależy nam na tym, aby kreatywnie obserwować narodziny, co dla mnie jest ważną bramą do doceniania natury. Wystarczy wyjść na zewnątrz i spojrzeć w górę, a nawet po prostu wyjrzeć przez okno”.

Ollie zwykle używa smartfona do robienia zdjęć ptaków, ale niedawno miał okazję pracować z przyjaznym dla początkujących aparatem bezlusterkowym Canon EOS R100 w połączeniu z lekkim, doskonałym dla początkujących obiektywem zmiennoogniskowym Canon RF 75-300mm F4-5.6.

„Jest naprawdę łatwy w użyciu, ale największą zaletą był powrót do używania wizjera” – mówi. „Na początku używałem ekranu aparatu, ale po przełączeniu na wizjer mogłem zobaczyć o wiele więcej szczegółów – zwłaszcza przy zablokowanym świetle słonecznym. Myślę, że jako nowa generacja ludzi zapomnieliśmy, jak przydatne są wizjery, ponieważ zawsze korzystamy z telefonów”.

Ollie opisuje swoje wrażenia z przejścia ze smartfona na aparat bezlusterkowy i dzieli się najlepszymi wskazówkami dla początkujących dotyczącymi fotografowania ptaków.

Poświęć trochę czasu na obserwowanie ptaków, aby poznać ich zachowanie. Pomoże to przewidzieć, co mogą zrobić w danej chwili, i zwiększy szansę na podejście na tyle blisko, by zrobić dobre zdjęcie.

„W przypadku ptaków najważniejszą rzeczą jest unikanie nagłych ruchów” – mówi Ollie. „Model EOS R100 doskonale nadaje się do dyskretnego fotografowania z bliska przy użyciu tego obiektywu zmiennoogniskowego, ale trzeba też szanować ptaki. Warto poruszać się w tym samym kierunku i cofać się, aby dać mu miejsce, jeśli zaczyna się czuć nieswojo.

Obiektyw Canon RF 75-300mm F4-5.6 jest przeznaczony do aparatów pełnoklatkowych, ale gdy jest używany w aparacie z matrycą APS-C, takim jak EOS R100, zapewnia większy zasięg. Kadr jest wtedy podobny do tego, który zapewnia obiektyw 120–480 mm. Dzieje się tak dlatego, że aparaty z matrycą APS-C nieznacznie przycinają obraz, dzięki czemu odległy obiekt wydaje się większy w kadrze – nie trzeba być aż tak blisko ptaka, by zrobić świetne zdjęcie.

Wypatruj sygnałów zapowiadających jakieś ciekawe zachowanie ptaka. Na przykład wiele ptaków załatwia potrzebę fizjologiczną tuż przed wzbiciem się w powietrze. Warto się wtedy przygotować na rozpoczęcie fotografowania. „Jeśli widzisz ptaka, który po prostu sobie siedzi, przygotuj sprzęt i bądź cierpliwy” – mówi Ollie. „Taka postawa często poprzedza jakieś ciekawe wydarzenie”.

Używanie teleobiektywu przypomina pracę z lunetą lub lornetką do obserwacji ptaków. Ma on węższy kąt widzenia niż standardowy obiektyw aparatu, więc pozwala rejestrować mniejszy obszar sceny, ale dzięki temu ptak wydaje się większy na zdjęciu. Należy pamiętać, że przy takim powiększeniu śledzenie obiektu może być trudniejsze.

„Pomagamy w tym podczas naszych spacerów” – mówi Ollie. „Zawsze mówimy, że przed użyciem lornetki do aparatu należy zlokalizować ptaka gołym okiem. Trzymałem się tej zasady także w przypadku pracy z aparatem”.

Praca z obiektywem zmiennoogniskowym, takim jak Canon RF 75-300mm F4-5.6, ułatwia sprawę, ponieważ przed powiększeniem zdjęcia można zacząć od szerokiego kadru w celu znalezienia ptaka.

„Praca była bardzo szybka” – mówi Ollie. „W telefonie trzeba używać dwóch palców do powiększania/pomniejszania obrazu, ale obiektyw RF 75-300mm F4-5.6 jest bardzo ergonomiczny – wystarczy obrócić pierścień i gotowe”.

Długi obiektyw ułatwia przybliżanie odległych ptaków, ale może również sprawić, że drgania aparatu będą bardziej zauważalne. Aby aparat był stabilny i robił wyraźniejsze zdjęcia, owiń pasek wokół ramienia i ściągnij go, przyciśnij łokcie do ciała i oprzyj się o coś stabilnego, np. ścianę/mur lub pień drzewa.

Krótkie serie zdjęć (zamiast pojedynczych ujęć) mogą zwiększyć szanse na zrobienie dobrego zdjęcia. „Można przełączyć aparat w tryb Sport i przytrzymać spust migawki, aby szybko zrobić wiele zdjęć” – podpowiada Ollie. „Później możemy wybrać te, które uważamy za udane”.

Nawet w przypadku ostrożnego poruszania się i używania długiego obiektywu w aparacie trudno jest zbliżyć się do dzikiego ptaków, aby wypełnić nimi kadr. Jednak dzięki kilku prostym sztuczkom dotyczącym kompozycji zdjęć można sprawić, żeby obrazy z ptakami były bardziej interesujące.

Jedną z pomocnych rzeczy jest zasada trójpodziału. Możesz włączyć siatkę 3 × 3 w wizjerze aparatu, a następnie umieścić ptaka tak, aby znajdował się w pobliżu jednego z punktów przecięcia pionowej i poziomej linii. Często sprawia to, że obraz jest bardziej zrównoważony, niż kiedy umieścimy obiekt w środku kadru.

Ollie sugeruje też uwzględnienie na zdjęciu elementów otoczenia. Widzowie będą mieć lepszy ogląd na środowisko naturalne ptaka. „Zrobiłem wiele zdjęć, gdy ptaki siedziały na gałęziach drzew i pniach. Bardzo lubię uwzględnić kontekst na fotografiach” – mówi.

Nie musisz fotografować ptaków z pozycji stojącej. Spróbuj usiąść lub położyć się, aby obiektyw znalazł się na wysokości wzroku ptaka. W kadrze znajdzie się większa ilość tła, więc zadbaj o to, aby nie było tam rozpraszających uwagę gałęzi lub jasnych obiektów, które przyciągną wzrok widzów.

„Jestem przyzwyczajony do fotografowania telefonem z poziomu wzroku stojącego człowieka” – mówi Ollie. „Gdy jednak używałem aparatu EOS R100 do fotografowania kanadyjskich gęsi, przyklękałem lub kucałem. Dzięki takiej perspektywie zdjęcia wyglądały o wiele lepiej”.

Jeśli możesz zbliżyć się na tyle blisko, by zrobić ptasi portret, warto skupić się na drobnych szczegółach, które mogą mieć duży wpływ na zdjęcie.

Użyj małej głębi ostrości, aby uwydatnić ptaka na rozmytym tle. W tym celu należy ustawić w aparacie trybie preselekcji przysłony (Av), a następnie wybrać najniższą możliwą liczbę f, np. f/4 lub f/5,6. Zapewni to najszerszy otwór przysłony, co pomoże rozmyć tło. Powiększ maksymalnie obraz, aby można było ukazać ptaka na tle niewielkiego obszaru otoczenia.

W przypadku wielu obiektywów zmiennoogniskowych najszersza dostępna przysłona zmienia się w zależności od tego, jak bardzo powiększymy obraz. Na przykład obiektyw Canon RF 75-300mm F4-5.6 obsługuje przysłonę f/4 przy ogniskowej 75 mm i przysłonę f/5,6 przy ogniskowej 300 mm. Nie martw się – jeśli używasz trybu preselekcji przysłony, aparat automatycznie dostosuje najszersze ustawienie przysłony podczas zmiany ogniskowej.

Wyostrz oko ptaka. Zaawansowane aparaty z systemu EOS R firmy Canon, takie jak Canon EOS R7, mają funkcję AF z wykrywaniem oczu zwierząt, która automatycznie wyszuka i wyostrzy oko ptaka, nawet podczas fotografowania ptaków w locie. Jeśli korzystasz z jednego z zaawansowanych trybów fotografowania aparatu, możesz także ręcznie przesunąć punkt ostrości, aby umieścić go na oku.

„Zazwyczaj punkt ostrości jest ustawiony na środku kadru” – mówi Ollie. „Jednak możliwość przesuwania tego punktu po kadrze pozwala utrzymać wyostrzenie ptaków bez przesuwania aparatu”. Zwiększa to swobodę twórczą. „Jeśli chcesz wyostrzyć ptaka w lewym górnym rogu zdjęcia, możesz to zrobić bez potrzeby ponownego kadrowania ujęcia”.

Aby zachować wyostrzenie biegnącego, jedzącego lub lecącego ptaka, przesuwaj aparat w poziomie z taką samą szybkością, z jaką porusza się ptak. Trzeba też używać trybu ciągłego autofokusu, aby aparat mógł śledzić przemieszczającego się ptaka. Tryb sportowy obsługuje tę funkcję automatycznie, ale w przypadku korzystania z preselekcji przysłony lub innego zaawansowanego trybu fotografowania ptaków należy ustawić autofokus na Servo AF.

Ollie zaleca wykonywanie zdjęć seryjnych – w tym celu należy przełączyć tryb wyzwalania migawki na tę opcję. Tryb sportowy ma ją domyślnie włączoną. „Nie przejmuj się, jeśli nie od razu zrobisz idealne zdjęcie – po prostu fotografuj dalej” – radzi. „Można uzyskać zaskakujące rezultaty, gdy jest się gotowym do fotografowania w trybie ciągłym. Przeglądając zdjęcia, zauważyłem szczegóły, których nie dostrzegłem podczas fotografowania”.



Autor: Marcus Hawkins