PODSTAWY FOTOGRAFOWANIA

Wskazówki dotyczące fotografowania z efektem bokeh: przewodnik dla początkujących

Nie ma jak autentyczny efekt bokeh! Postępuj zgodnie z tymi wskazówkami i sztuczkami, aby uzyskać piękne rozmycie tła dzięki naszym najlepszym zaleceniom dotyczącym obiektywów, ustawień oraz technik, które warto wypróbować.
Canon Camera
Termin bokeh to japońskie słowo oznaczające „rozmycie”. Używa się go do opisania wyglądu nieostrych obszarów zdjęcia. Efekt bokeh (słowo „bokeh” jest powszechnie wymawiane tak, że rymuje się z „OK”, choć w języku japońskim druga sylaba brzmi jak krótkie „e” w słowie „sen”) jest najbardziej widoczny na zdjęciach z dużą liczbą małych, jasnych źródeł światła, takich jak uliczne latarnie nocą. Nie chodzi tu jednak tylko o uzyskanie wyraźnych, okrągłych wzorów świetlnych, lecz także o jakość poszczególnych rozmazanych części obrazu.

Rejestrowanie obiektów z zamiarem uchwycenia tych rozmytych obszarów to jeden z najbardziej atrakcyjnych efektów, które możemy stosować w fotografii. Pozwala on rozmyć rozpraszające, nieuporządkowane elementy i skupić uwagę na ważnych częściach obrazu, a zbędne szczegóły przekształcić w zachwycająco kremowobiałe kolory i odcienie.
Uśmiechnięty mały, jasnowłosy chłopiec w białej koszulce z krótkim rękawem, płowej kamizelce i muszce sfotografowany w lesie.

Samo rozmycie tła nie wystarczy – trzeba wybrać ciekawe tło, najlepiej wyraźnie widoczne przy rozmazaniu. Niejednolite przebłyski, na przykład blask słońca przebijający się przez liście, tworzą zazwyczaj atrakcyjny efekt bokeh. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/500 s, f/1,8 i ISO 100.

Tort na stole ozdobiony różami i elementem dekoracyjnym w kształcie łabędzia. Tło oświetlają rozmyte lampki.

Gdy punkty światła, takie jak lampki, są nieostre, tworzą piękny, kolisty efekt bokeh. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/10 s, f/1,8 i ISO 100.

Oto powody, dla których efekt bokeh od dawna jest jedną z najskuteczniejszych iluzji optycznych w arsenale fotografa. W dzisiejszych czasach za pomocą smartfonów z dwoma obiektywami można uzyskać efekt przypominający bokeh, ale tylko za pomocą oprogramowania. Bardzo małe obiektywy i czujniki w smartfonach uniemożliwiają osiągnięcie płytkiej głębi pola potrzebnej do uzyskania naturalnego efektu bokeh. Jest to efekt optyczny, który można osiągnąć tylko przy użyciu obiektywów i czujników w większych aparatach. Prawdziwego efektu bokeh nie da się uzyskać w żaden inny sposób. Fotografowie uważali kiedyś, że do uzyskania dobrego rozmycia tła potrzebna jest lustrzanka cyfrowa, jednak idealnie sprawdzi się tu aparat bezlusterkowy, taki jak Canon EOS R6. Równie skuteczne będą podstawowe bezlusterkowe modele, takie jak Canon M50 lub EOS M6 Mark II. Ważny jest nie tylko aparat, lecz przede wszystkim obiektyw.

Omówimy niektóre z kluczowych technik i sposobów umiejętnego posługiwania się aparatem oraz zestaw niezbędny do tego, by robić jeszcze bardziej imponujące zdjęcia z zachwycającym efektem bokeh. To coś więcej niż tylko rozmycie tła – to także atrakcyjne odblaski, znalezienie właściwego źródła światła lub ujęcie w kadrze szczegółów, które będą doskonale wyglądać po rozmyciu.

Najlepsze obiektywy pozwalające uzyskać efekt bokeh

Aparat Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM.

Obiektyw z dużą maksymalną przysłoną, taki jak Canon RF 50mm F1.8 STM, może pomóc uzyskać w tle piękny, jednolity efekt bokeh. Warto także zwrócić uwagę na to, jak listki widoczne w obiektywie na tym zdjęciu tworzą zaokrąglony otwór – w dużej mierze określa to kształt efektu bokeh.

Aby uchwycić atrakcyjny efekt bokeh, potrzebny jest obiektyw „szybki”, czyli o dużej maksymalnej przysłonie, najlepiej f/2,8 lub większej (mniejsza liczba f). Jest to jeden z głównych powodów, dla których warto mieć w zestawie szybki obiektyw stałoogniskowy (o stałej ogniskowej), nawet jeśli Twój obiektyw podstawowy obejmuje swoim zakresem taką ogniskową. Obiektyw stałoogniskowy o dużej maksymalnej przysłonie, taki jak obiektyw Canon RF 50mm F1.8 STM, pozwala łatwo rozmyć tło i rozmazać szczegóły tak, by zmienić je w piękne punkty światła. Zestaw obiektywu z maksymalną przysłoną f/4-5.6 lub większą umożliwia rozmycie tła, jednak nie zapewnia uzyskania efektu bokeh o takiej samej jakości. Duża maksymalna przysłona oznacza oczywiście, że obiektyw wpuszcza więcej światła, co jest przydatne również w warunkach słabego oświetlenia, gdy można uzyskać efekt bokeh w bardzo kreatywny sposób.

Jest też inny czynnik, który należy wziąć pod uwagę, choć nie jest on aż tak istotny. Obiektywy rejestrują rozmazane punkty na różne sposoby, jednak niektóre umożliwiają uzyskanie bardziej estetycznego efektu bokeh niż inne. Ogólnie rzecz biorąc, obiektyw z większą liczbą listków przysłony daje atrakcyjniej zaokrąglone kształty efektu bokeh, ponieważ każdy punkt światła odzwierciedla kształt przysłony. Ma to mniejsze znaczenie w przypadku fotografowania za pomocą obiektywu z całkowicie otwartą przysłoną, czyli przy maksymalnie największym otworze przysłony (najniższej liczbie f) obsługiwanym przez obiektyw, gdy otwór przysłony i tak będzie okrągły. Jednak nie zawsze tak się dzieje. Informacje o liczbie listków przysłony obiektywu można znaleźć w dołączonej do niego instrukcji obsługi lub w danych technicznych obiektywu na stronie internetowej firmy Canon. Siedmiolistkowa przysłona świetnie sprawdza się w uzyskiwaniu atrakcyjnego efektu bokeh, a dziewięciolistkowa jest jeszcze lepsza.

Ustaw optymalną wielkość przysłony do uzyskania efektu bokeh na zdjęciach

Trzymający pudełeczko z pierścionkiem mały chłopiec w płowej kamizelce i z założoną muszką, stojący przed rozmytym murem porośniętym bluszczem.

Zwróćmy uwagę na różnicę między fotografowaniem przy przysłonie f/1,8 a f/8. Przy szerszej przysłonie f/1,8 tło staje się rozmyte. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/200 s, f/1,8 i ISO 100.

Trzymający pudełeczko z pierścionkiem mały chłopiec w płowej kamizelce i z założoną muszką, stojący przed wyraźnie widocznym murem porośniętym bluszczem.

Z kolei w przypadku fotografowania z przysłoną f/8 tło jest o wiele bardziej szczegółowe i odciąga uwagę od obiektu. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/200 s, f/8 i ISO 1250.

Wybór przysłony ma duży wpływ na to, jak efekt bokeh wygląda na zdjęciach. Im większa przysłona (czyli im niższa liczba f), tym mniejsza głębia ostrości, co z kolei oznacza, że tło stanie się bardziej rozmyte. Spróbuj więc zrobić zdjęcie w trybie preselekcji przysłony (Av) lub w trybie ręcznym i wybierz szeroki otwór przysłony (niska liczba f).

Najlepsze ustawienia aparatu do uzyskania efektu bokeh

Ekran LCD aparatu Canon EOS R6 przedstawiający ustawienia w trybie preselekcji przysłony.

Tryb preselekcji przysłony umożliwia ustawienie szerokiej przysłony do fotografowania z małą głębią ostrości, co jest niezbędne do uzyskania silnego efektu bokeh w tle.

Uśmiechający się mały chłopiec w beżowej kamizelce i z założoną muszką, przechadzający się między drzewami w lesie.

Fotografowanie z całkowicie otwartą przysłoną przy ustawieniu f/1,8 oznacza, że głębia ostrości będzie bardzo mała, dlatego regulacja ostrości musi być idealna. Aparat, taki jak EOS R6, jest tu naprawdę pomocny, ponieważ jego funkcja AF z wykrywaniem oczu jest w stanie automatycznie wykryć najbliższe oko i zablokować na nim ostrość. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/500 s, f/1,8 i ISO 320.

W trybie preselekcji przysłony (Av) musisz ustawić też czułość ISO – zacznij od ISO 100 i sprawdź, czy czas naświetlania jest wystarczająco krótki, aby spełnić Twoje potrzeby. Możesz też w trybie ręcznym (M) z automatyczną czułością ISO ustawić zarówno przysłonę, jak i czas naświetlania, a następnie pozostawić aparat w celu określenia prawidłowej czułości ISO. Bardzo ważne jest, aby wybrać szeroki otwór przysłony i na tyle krótki czas naświetlania, żeby obszary ostrości na zdjęciu były wyostrzone podczas trzymania aparatu w ręce (spróbuj ustawić około 1/200 s).

Dostosuj odległość, aby uzyskać lepszy efekt bokeh

Różowe kwiaty w wazonie przed rozmytą ścianą z cegły.

Obiekt znajduje się dość blisko tła, dlatego nawet jeśli jest ono rozmyte, nadal można dostrzec kształty cegieł. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/200 s, f/1,8 i ISO 100.

Różowe kwiaty w wazonie na bardzo rozmytym tle, które stanowi ledwo widoczna ściana z cegły.

Zwiększenie odległości między obiektem a tłem powoduje jeszcze większe rozmycie tła. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/200 s, f/1,8 i ISO 100.

Zwiększenie odległości między obiektem a tłem w celu uzyskania większego rozmycia tła. Innym czynnikiem jest odległość między obiektem a aparatem. Im bliżej obiektywu znajduje się obiekt, tym mniejsza głębia ostrości. Oznacza to, że obszary tła będą szybciej tracić ostrość. Zauważ, jak na naszych zdjęciach kwiaty z przodu są wyostrzone, a te z tyłu – już rozmazane. Aby rozmyć większy obszar obrazu, przysuń obiekt bliżej aparatu, oddalając go od tła.

Ustaw optymalną ogniskową do uzyskania efektu bokeh

Ornament ogrodowy w kształcie serca wykonanego ze szklanych kulek przed jesiennym żywopłotem.

Zwróć uwagę na różnicę między fotografowaniem przy krańcowych wartościach zakresu zoomu obiektywu zmiennoogniskowego 24–105 mm. Przy szerokim kącie zakresu zoomu (w tym przypadku 32 mm) więcej elementów tła jest wyostrzonych, dlatego ujęcie wygląda na nieuporządkowane. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 24-105mm F4-7.1 IS STM, 32 mm, 1/200 s, f/6,3 i ISO 2000.

Ornament ogrodowy w kształcie serca wykonany ze szklanych kulek i umiejscowiony na rozmazanym tle.

Jeśli cofniemy się i powiększymy obraz, stosując drugą krańcową wartość zakresu ogniskowej obiektywu (105 mm), perspektywa będzie zacieśniona, a rozmycie tła uwydatnione. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 24-105mm F4-7.1 IS STM, 105 mm, 1/200 s, f/7,1 i ISO 3200.

Dłuższa ogniskowa może spowodować silniejsze rozmycie tła. Dzieje się tak dlatego, że kąt widzenia staje się bardziej ostry, w efekcie czego mniejsza część tła znajduje się w kadrze. Dzięki temu za pomocą obiektywów zmiennoogniskowych można uzyskać doskonały efekt, wyodrębniając obiekt i rozmywając szczegóły w tle. Jeśli chcesz, aby rozmycie było silniejsze, a efekt bokeh bardziej intensywny, cofnij się o kilka kroków i powiększ obraz (lub zmień obiektyw), aby uzyskać dłuższą ogniskową.

Jak uzyskać efekt bokeh na pierwszym planie

Mały chłopiec w beżowej kamizelce stojący przy murze porośniętym bluszczem i trzymający otwarte pudełeczko z pierścionkiem.

Fotografowanie z bliskiej odległości od porośniętego bluszczem płotu umożliwia uchwycenie rozmazanych liści po lewej stronie kadru i zwiększa wrażenie głębi. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/160 s, f/1,8 i ISO 100.

Mały chłopiec w beżowej kamizelce i jasnoniebieskich kaloszach biegnący przez śródleśną polanę.

Niski kąt kamery nie tylko umożliwia rozmycie podłoża przed obiektem, ale także „odsunięcie” tła w celu uzyskania silniejszego efektu bokeh. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/500 s, f/1,8 i ISO 100.

Efekt bokeh traktujemy głównie jako element estetyczny tła, ale może on również stanowić atrakcyjny efekt z przodu kadru. Tworząc kompozycję z uwzględnieniem nieostrych szczegółów na pierwszym planie, można przyciągać wzrok w stronę wyostrzonego obiektu. Może to oznaczać przybliżenie aparatu do liści lub trzymanie go nisko na ziemią, aby ująć w kadrze rozmyty pierwszy plan. Takie subtelne detale zwiększają wrażenie głębi i są doskonałym sposobem na wzbogacenie kompozycji wyrazistymi, nieostrymi kolorami.

Jak tworzyć efekt bokeh w filmach

Twinkling Christmas tree lights in the foreground and a car's rear lights in the background are all out of focus.
Głębia ma znaczenie także w kompozycji filmowej, ponieważ umożliwia oglądającym orientację w obrazie. Uwzględnienie nieostrych szczegółów na pierwszym planie i w tle sceny to doskonały sposób na zwiększenie wrażenia głębi i przyciągnięcie wzroku do kadru. Poza tym rozmyte punkty świetlne tworzące efekt bokeh wyglądają równie atrakcyjnie na filmach jak na fotografiach, a dodatkowo mogą się jeszcze poruszać. Reflektory samochodów, ozdobne lampki i inne jasne punkty światła wyglądają szczególnie pięknie, gdy są rozmazane, tworząc wyraźny efekt bokeh w postaci migających kropek.

Jak dodać rozmyte punkty świetlne tworzące efekt bokeh

Mężczyzna fotografujący rudego, pręgowanego kota przez przezroczyste lampki świąteczne.

Tę prostą technikę można też wykonać przy pomocy kolorowych lampek lub nawet świątecznych dekoracji.

Portret kota z nieostrymi, kolorowymi światłami w tle.

Spróbuj ująć na zdjęciach lampki w tle, aby uzyskać piękny efekt bokeh.

Jednym z najbardziej charakterystycznych sposobów wykorzystania efektu bokeh w fotografii jest ujęcie małych, jasnych punktów światła na ciemnym tle lub przy słabym oświetleniu. Ten atrakcyjny efekt można uzyskać w różnych okolicznościach, na przykład w blasku słońca przedzierającym się przez gałęzie drzewa, na ruchliwej ulicy po zmroku, podczas przejażdżki w kolorowym wesołym miasteczku czy też w przypadku świeczek zdobiących tort. Jeśli chcesz samemu spróbować uzyskać ten efekt, warto użyć zestawu ozdobnych lampek. Umieść je w tle zdjęcia lub na pierwszym planie – ewentualnie zarówno w tle, jak i na pierwszym planie. Rozmyte światła lampek tworzą atrakcyjny efekt bokeh w postaci okrągłych wzorów.

Jak uzyskać efekt bokeh o niestandardowych kształtach

A blurred image with out-of-focus highlights in the shape of five-pointed stars rather than circles.
Uzyskanie efektu bokeh w formie okrągłych wzorów powinno być możliwe w przypadku fotografowania za pomocą obiektywu z całkowicie otwartą przysłoną (przy maksymalnej przysłonie), ponieważ otwór przysłony jest zaokrąglony. W przeciwnym razie kształt efektu bokeh określa liczba listków przysłony w obiektywie – ogólnie im więcej listków, tym bardziej zaokrąglony otwór otwieranej przysłony, a tym samym bardziej okrągłe wzory efektu bokeh. W praktyce oznacza to zwykle, że punkty świetlne tworzące efekt bokeh są okrągłe lub sześciokątne – jeśli chcesz zobaczyć, jaki kształt będą mieć wzory tworzące efekt bokeh na Twoich zdjęciach lub filmach, wystarczy zdjąć obiektyw z aparatu, skierować go do światła i spojrzeć przez niego.

Warto też postawić na kreatywność i zmienić kształt wzorów świetlnych tworzących efekt bokeh. Wystarczy wyciąć szablon o dowolnym kształcie i przymocować go do przedniej części obiektywu. W tym filmie pokazano, jak prosty kawałek tektury sprawia, że efekt bokeh ma kształt licznych kolorowych gwiazd i płatków śniegu.

Spróbuj teraz: uzyskaj efekt bokeh podczas fotografowania martwej natury

Umieszczone na blacie stołu lustro otoczone folią; po jednej stronie znajduje się lightbox, a aparat Canon EOS R6 jest ustawiony tak, aby sfotografować żółtą różę.

To naprawdę prosty i skuteczny sposób, w jaki można poeksperymentować z efektem bokeh w domu, stosując się do wszystkich wskazówek zawartych w tym artykule.

Żółta róża sfotografowana na lustrzanej powierzchni otoczona rozmytymi jasnymi obszarami.

Zmięta folia odbija światło lampy, tworząc rozproszone przebłyski, co w przypadku rozmycia tworzy piękny, kolisty efekt bokeh. Zrobione aparatem Canon EOS R6 z obiektywem Canon RF 50mm F1.8 STM, 1/640 s, f/1,8 i ISO 100.

Jak mogliśmy zobaczyć, nieostre punkty światła tworzą atrakcyjny efekt bokeh podczas fotografowania przy odpowiednich ustawieniach. Oto prosta konfiguracja, którą możesz wypróbować w domu, aby uzyskać bogaty efekt bokeh, fotografując martwą naturę. Umieść obiekt na lustrzanej powierzchni, a następnie połóż w tle pognieciony arkusz folii (nie powinien być zanadto zmięty – wystarczy kilka zgnieceń, aby nie tylko odbijały światło, ale też je rozpraszały). Ustaw pod odpowiednim kątem lampę stołową, a następnie oświetl obiekt za pomocą drugiego źródła światła (my użyliśmy panelu LED, ale wystarczy zwykła lampa). Ustaw aparat blisko obiektu, wybierz tryb preselekcji przysłony (Av), użyj szerokiej przysłony – najlepiej około f/1,8 – i fotografuj z niskiego pułapu, by uzyskać wspaniały efekt rozmycia.

Autor: James Paterson

Wskazówki dotyczące uzyskiwania efektu bokeh

  • Użyj jasnego obiektywu (o maksymalnej przysłonie f/2,8) z większą liczbą listków przysłony.
  • Fotografuj z całkowicie otwartą przysłoną.
  • Fotografuj w trybie preselekcji przysłony (Av).
  • Zwiększ odległość, aby uzyskać lepszy efekt.
  • Dłuższe ogniskowe powodują silniejsze rozmycie obrazu.
  • Pozwól sobie na kreatywność, tworząc efekt bokeh na pierwszym planie.
  • Pamiętaj, że efekt bokeh można tworzyć także na filmach.
  • Małe, jasne światła na ciemnym tle tworzą wyraźny efekt bokeh.
  • Twórz efekt bokeh o niestandardowych kształtach, stosując własne wycięte szablony.

Powiązane produkty

Powiązane artykuły

  • Long exposure photography

    FOTOGRAFOWANIE Z DŁUGĄ EKSPOZYCJĄ

    Fotografowanie z długą ekspozycją

    Dowiedz się, jak korzystać z długiego czasu naświetlania w celu uwiecznienia płynnego ruchu wody lub smug światła.

  • Portret fotograficzki i poetki Amaal Said z zamkniętymi oczami i powiewającą czerwoną chustą rozciągniętą szeroko na ramiona.

    FOTOGRAFIA AUTOPORTRETOWA

    Doskonałe autoportrety

    Dowiedz się, jak przekształcić zwykłe selfie w oszałamiający autoportret.

  • Get creative in your garden: three techniques to master

    FOTOGRAFIA OGRODOWA

    Kreatywność w ogrodzie: trzy techniki do opanowania

    Zabawne projekty do wypróbowania w domu, od malowania światłem po fotografowanie gwiazd.

  • A Speedlite on a tripod with a cardboard box mounted in front of it, throwing gentle light on a boy.

    PROJEKTY

    3 samodzielnie wykonane akcesoria fotograficzne

    Stwórz własny softbox, lampę punktową rzucającą skupione światło oraz pufę do stabilizacji aparatu.