Nature Seychelles: strażnicy rajskich wysp

Wypowiedz na głos „Seszele”, a jest duża szansa, że za chwilę usłyszysz: „Też chciałbym tam teraz być”. Nie ma wątpliwości - Seszele to prawdziwy raj na ziemi, słynący z niezwykłego piękna natury. Ale bujne lasy, dzika przyroda i bogactwo życia morskiego, z których wyspy są znane, wymagają ogromnego wysiłku.

Dlatego organizacja Nature Seychelles pracuje intensywnie przez cały rok nad projektami związanymi z ochroną przyrody i badaniami, edukacją, ekoturystyką oraz aktywizacją lokalnych społeczności. To praca z pasji, której korzenie sięgają samych początków istnienia Seszeli.

Aby zrozumieć ich działalność, nie wystarczy tylko wiedza o ochronie przyrody - potrzebna jest także lekcja historii. Bo ten wyjątkowy archipelag pozostawał niezamieszkany aż do około 1770 roku. Wcześniej stanowił jedynie przystanek dla odkrywców, piratów i handlarzy. Pierwsi francuscy osadnicy szybko dostrzegli żyzność wysp i ich potencjał gospodarczy - niemal od razu zaczęli karczować rodzime lasy pod plantacje bawełny, przypraw i palm kokosowych.

Dlaczego to ważne? Bo, jak w wielu innych miejscach, przybywający na w wyspę wprowadzili do ekosystemu Seszeli obce gatunki roślin i zwierząt. Z ich skutkami mierzą się dziś dr Nirmal Shah i jego zespół w Nature Seychelles. „Niektóre z wysp były własnością prywatną, dlatego we współpracy z właścicielami podejmowaliśmy działania na rzecz odbudowy rodzimej roślinności oraz ograniczania populacji szczurów i kotów - drapieżników sprowadzanych w czasach kolonialnych, które znacząco zagrażały ptakom i innym elementom bioróżnorodności.” Te pionierskie działania - odtwarzanie lasów i przenoszenie ptaków, często pojedynczo - uznawane są za jedne z najbardziej udanych projektów ochrony przyrody na świecie. Umocniły one pozycję Nature Seychelles jako organizacji, która nie tylko zabiera głos, ale przede wszystkim działa - i osiąga realne rezultaty.

Organizacja do czasu przekształcenia w BirdLife Seychelles w 1998 roku ma na swoim koncie wiele znaczących sukcesów. Przejęła od BirdLife International rolę opiekuna zagrożonych gatunków, odtwarzała siedliska, zrewitalizowała obszary podmokłe w Roche Caiman i przyczyniła się do uratowania wielu gatunków będących na skraju wyginięcia.

Dziś, jako Nature Seychelles, działa jako trzydziestoosobowy zespół i realizuje szeroki zakres prac na rzecz ochrony przyrody oraz zachowania różnorodności biologicznej wysp. Przy wybranych projektach współpracuje z zewnętrznymi ekspertami. Niedawno uruchomiła też ośrodek Assisted Recovery of Coral (ARC), rozwijający inicjatywę „Reef Rescuers”, zapoczątkowaną w odpowiedzi na masowe bielenie koralowców.

„To w zasadzie ośrodek akwakultury, ale jego celem jest hodowla i rozmnażanie koralowców, które - mamy nadzieję - okażą się bardziej odporne na kolejne fale bielenia” - wyjaśnia dr Shah. „Do końca roku uruchomimy część, w której koralowce będą rozmnażane, a nie tylko namnażane. Na razie stosujemy mikropodziały — dzielimy koralowce na bardzo małe fragmenty i je hodujemy. Rosną szybko, co jest obiecujące, bo pozwala namnażać tzw. koralowce masywne, czyli nierozgałęzione, które również są kluczowe dla budowy raf.”

Ośrodek ARC znajduje się na wyspie Praslin. Natomiast działania odtwarzania prowadzone są około dwóch kilometrów na zachód, na wyspie Cousin. To uznany rezerwat przyrody zarządzany przez organizację pozarządową, który został przywrócony po niemal całkowitym załamaniu ekologicznym przez BirdLife International i od tamtej pory pozostaje pod opieką Nature Seychelles.

W ciągu ostatnich czterech lat zespół Reef Rescuers, wspierany przez wolontariuszy - nurków naukowych, wyhodował 50 000 fragmentów koralowców w podwodnych szkółkach wokół wyspy. Wszystko to wydarzyło się pomimo pandemii, kolejnych epizodów bielenia raf i finansowania opartego wyłącznie na darowiznach. Jak w wielu innych działaniach Nature Seychelles była to ciągła i wymagająca praca.

„Chcemy, by to miejsce stało się wzorcowym centrum, swoistym hubem dobrych praktyk w zakresie akwakultury regeneracyjnej” - mówi dr Shah. „Nie chodzi o działalność komercyjną, ale o ochronę przyrody i adaptację do zmian klimatu. Liczymy, że dzięki temu uda się zwiększyć skalę odbudowy raf z setek do tysięcy koralowców wyhodowanych w tym ośrodku.”

Ambicje te wzmacnia współpraca z Coral Spawning International, które tworzy w ARC pierwsze tego typu laboratorium rozmnażania koralowców. Dzięki temu zespół Nature Seychelles będzie mógł lepiej badać cykle rozrodcze koralowców, ich rozwój po osiedleniu i przeżywalność. Powstanie również nowy bank genetycznie odpornych koralowców, wspierany przez Canon i dokumentowany przy użyciu technologii fotomikrografii, fotogrametrii oraz wysokiej jakości zdjęć i materiałów wideo dla naukowców.

„To zupełnie świeże podejście” — mówi dr Shah. „Podoba nam się to, co robi Jamie [dr Jamie Craggs z Coral Spawning International] – jego długofalowe podejście: jesteśmy w tym razem i na lata.” To właśnie definiuje Nature Seychelles: myślenie w perspektywie długoterminowej. Nie kilku lat, ale całych pokoleń. Każdy plan, decyzja i projekt oceniane są pod kątem jednego celu - trwałego bezpieczeństwa wysp i ochrony odbudowanej bioróżnorodności. „Wyspy są jasne i piękne - to prawda. Ale też bardzo innowacyjne” - dodaje dr Shah. „Musimy się stale zmieniać i szukać nowych rozwiązań.”

Dowiedz się więcej o naszym partnerstwie z Coral Spawning International oraz Nature Seychelles.