Wskazówki dotyczące fotografii czarno-białej

Fotografia czarno-biała

Fotografia czarno-biała jest znowu "na czasie". Szczerze mówiąc, nigdy nie wyszła z mody. Dlaczego ciągle jest taka popularna?

Czerń-i-biel-drzewa

© Rafał Szmidt

Z fotografią czarno-białą wiąże się pewna nostalgia – nie tylko wspomnienia starych fotografii, ale także początków telewizji. Fotografia czarno-biała jest bardzo skuteczna w akcentowaniu kształtów i odcieni obiektu. Czerń i biel mogą stworzyć efektowny obraz obiektu, który w kolorze mógłby wyglądać mniej atrakcyjnie.

Aby pomóc w zrozumieniu fotografii czarno-białej, w tym poradniku omawiamy następujące kwestie:

  • Zimowe krajobrazy
  • Portrety
  • Miejskie krajobrazy
  • Fotografia nocna
  • Korzystanie z filtrów
  • Świat w czerni i bieli
  • Rejestrowanie plików JPEG i RAW

Zimowe krajobrazy

Zimowe krajobrazy doskonale nadają się do fotografii czarno-białej. O tej porze roku często jest bardzo mało kolorów – nie ma zieleni, a czerwone czy żółte kwiaty są wyjątkiem. Pokryty śniegiem krajobraz jest zasadniczo monochromatyczny. Dzięki temu można skupić się na kształtach bezlistnych drzew, kamiennych ścian i budynków. Kompozycja i kontrast stają się kluczowymi elementami obrazu

Reguła trójpodziału jest szczególnie przydatna w fotografii czarno-białej, pozbawionej kolorów, które przyciągałby wzrok. Wyobraź sobie siatkę nałożoną na wizjer aparatu – dwie linie pionowe i dwie linie poziome przecinające się w czterech punktach. Wyceluj aparat tak, aby umieścić główny obiekt w jednym z tych punktów. Zapewni to atrakcyjną kompozycję.

Inną pomocą w kompozycji jest zbieżność linii. Aby ją wykorzystać, wykonaj zdjęcie, patrząc wzdłuż drogi lub torów kolejowych. Linie drogi lub torów wydają się zbiegać, choć wiemy, że są one równoległe. Wzrok jest przyciągany przez linie i kierowany do wnętrza obrazu.

Kiedy używać trybu czarno-białego

Niektóre sytuacje doskonale nadają się do fotografii czarno-białej. Poniżej przedstawiamy przykłady, które warto rozważyć.

Czerń-i-biel-pocałunek

Portrety

Tryb czarno-biały sprawdza się bardzo dobrze w przypadku portretów. Wynika to częściowo z tego, że wiele niezapomnianych portretów z ostatnich stu lat wykonano w trybie monochromatycznym, a my oswoiliśmy się z tym stylem. Jednak jest także inny powód: po usunięciu koloru pozostaje tylko charakter i osobowość. Dodanie oświetlenia bocznego jest szczególnie skuteczne. Tworzy silny kontrast między jasnymi partiami i cieniem.

Miejskie krajobrazy

Fotografie architektury często są wykonywane w trybie monochromatycznym w celu podkreślenia kształtu budynków. Kontrast w trybie czarno-białym, większy niż w trybie kolorowym, dobrze pasuje do obiektu. Takie fotografie często wykonywane są wczesnym rankiem, aby ruch drogowy i ludzie nie rozpraszali uwagi oraz aby wykorzystać światło słońca znajdującego się nisko nad horyzontem. Światło to rzuca długie cienie i może tworzyć atrakcyjną fakturę, gdy pada na surowy kamień lub beton. Obrazy te często mogą zyskać na prostej i wyrazistej naturze czerni i bieli.

Czerń-i-biel-stacja

Fotografia nocna

W fotografii nocnej warto wypróbować zarówno tryb czarno-biały, jak i kolorowy. Żółte światło latarni może ożywić scenę. Z kolei faktury i wzory na ujęciu mogą okazać się bardziej efektowne w trybie monochromatycznym.

Znaczenie koloru

W przypadku fotografii czarno-białej często stosowane są filtry zmieniające odcienie obrazu. Na przykład żółte i czerwone filtry pochłaniają niebieskie światło, przez co niebieskie niebo staje się ciemniejsze na zdjęciach.

Czerń-i-biel-ludzie-molo

Korzystanie z filtrów

Dzięki temu scena jest bardziej spektakularna, kontrast między białymi chmurami i niebem jest większy. Wszystkie aparaty EOS i wiele aparatów PowerShots, takich jak PowerShot G12 i Product_PowerShot SX30 IS, obsługuje filtry. Efekt filtru jest dostępny także w ustawieniach stylu obrazów w aparatach cyfrowych Canon EOS. Mamy możliwości wyboru koloru żółtego, czerwonego, pomarańczowego lub zielonego, aby zmienić monochromatyczne odcienie i wykonać symulację efektu filtrów. Szczegółowe informacje znajdują się w instrukcji obsługi aparatu.

Świat w czerni i bieli

Nie musisz wykonywać zdjęć w trybie czarno-białym. Możesz je zrobić w kolorze, a następnie skopiować i przetworzyć ich obraz na czarno-biały po przesłaniu plików do komputera. Pamiętaj jednak, że ujęcie, które wygląda dobrze w kolorze, może nie mieć tej samej siły wyrazu w trybie czarno-białym i odwrotnie.

Na przykład czerwone kwiaty wyróżniają się na zielonym tle w przypadku fotografii kolorowej. Jednak po sfotografowaniu tego samego obiektu w trybie monochromatycznym może okazać się, że czerwień i zieleń zmieniają się w podobne odcienie szarości.

Umiejętność spoglądania na świat w trybie monochromatycznym jest efektem praktyki. Proces nauki można jednak przyspieszyć. Zasadniczo w przypadku obrazów czarno-białych potrzebny jest większy kontrast niż w przypadku kolorowych zdjęć tego samego obiektu. Sfotografuj ten sam obiekt dwa razy – najpierw w kolorze, a następnie w czerni i bieli. Możesz porównać obydwa obrazy na ekranie LCD aparatu.

Rejestrowanie plików JPEG i RAW

Obrazy można zapisywać w różnych formatach. Wybór formatu zależy od przeznaczenia obrazów.

Czerń-i-biel-samochód-Paryż

Leonardo da Vinci, © Alessandro Sciascia 2010, Canon EOS 20D

Aparat obecnie usunie dużą część szumów podczas zapisywania obrazu na karcie pamięci. Jednak czas wykonywania tej operacji jest tak długi jak czas naświetlania. W przypadku dwuminutowego naświetlania muszą upłynąć kolejne dwie minuty, zanim zdjęcie zostanie wyświetlone na ekranie podglądu. W tym czasie nie ma możliwości wykonania kolejnego zdjęcia.

W przypadku nocnych zdjęć zalecane jest fotografowanie w trybie RAW. Format ten zapewnia więcej opcji dostosowywania obrazu za pomocą oprogramowania Digital Photo Professional (DPP) firmy Canon niż pliki w jakości JPEG. Umożliwia także pozostawienie wyłączonej redukcji szumów długiego naświetlania i zastosowanie redukcji szumów w oprogramowaniu DPP.

Obiekty

Znasz już techniki. Teraz musisz wybrać oświetlenie i obiekty.

Krótka chwila zmierzchu, tuż po zajściu słońca, pozwoli osiągnąć świetne efekty. Choć słońce nie jest już widoczne, niebo wokół horyzontu wciąż jest oświetlone. Gdy słońce jest nisko na niebie, rzuca o wiele cieplejsze światło niż wtedy, gdy jest wysoko. Z tego względu o zmierzchu często można zobaczyć piękne kolory. Podobne efekty są widoczne także o brzasku. Jeśli ustawienie obiektu o zmierzchu nie jest właściwe, spróbuj wstać wcześnie i sprawdź, czy efekty będą lepsze, gdy słońce będzie po przeciwnej stronie.

W miastach światła często stają się obiektami. Eksperymentuj ze zdjęciami neonowych znaków, iluminacji i podświetlanych budynków. Wykonuj zdjęcia z różnymi ustawieniami ekspozycji, aby zobaczyć wszystkie możliwe efekty. Wykonanie zdjęcia tuż po ulewie podwaja jego atrakcyjność, ponieważ światła odbijają się na powierzchni mokrych ulic i w kałużach.

Fajerwerki są również doskonałym obiektem. Standardowa procedura przewiduje ustawienie dłuższego czasu naświetlania w celu uchwycenia śladów i impulsów. Przełącz aparat w tryb ręczny (M) i wybierz wartość przysłony od f/8 do f/16, a następnie czas naświetlania od 5 do 10 sekund. Czas naświetlania w znacznej mierze zależy od częstotliwości eksplozji fajerwerków.

Wprawdzie aparat może automatycznie regulować ostrość, ale w ciemnościach może mieć z tym kłopot. Najlepiej jest ustawić obiektyw w tryb ręczny (MF) i ustawić ostrość na obiekt, który jest w takiej samej odległości jak fajerwerki.

Wszystkie aparaty cyfrowe firmy Canon mogą tworzyć pliki JPEG. Są one przetwarzane w aparacie z odrzuceniem niechcianych danych obrazu. Plik JPEG można otworzyć i zmodyfikować w oprogramowaniu dostarczonym z aparatem Canon. Na przykład można przetworzyć obraz kolorowy na obraz czarno-biały. Jednak fakt, że nie wszystkie dane są przetwarzane, ogranicza zakres możliwych zmian.

Osoby, które lubią przetwarzać obrazy po pobraniu do komputera, powinny rejestrować pliki RAW. Wszystkie aparaty EOS i niektóre aparaty PowerShot mogą tworzyć obrazy RAW. W przypadku takich obrazów są zachowywane wszystkie dane zarejestrowane przez aparat, co zwiększa zakres opcji korekty zdjęć. Użytkownik może zastosować efekt filtru czerwonego, żółtego lub zielonego, aby zwiększyć kontrast, lub dodać odcień sepii, niebieskiego lub fioletowego.

Wejdź do Galerii

Okazje do wykonywania doskonałych zdjęć czarno-białych można znaleźć wszędzie. Po zapoznaniu się z prezentowanymi wskazówkami wyjdź z aparatem i uwolnij swoją kreatywność, aby zrobić udane zdjęcia. Następnie prześlij swoje ulubione obrazy do Galerii. W przyszłym miesiącu Twoje zdjęcie może zostać wyświetlone wśród najlepszych!

Bądź na bieżąco

W następnym wydaniu: Obserwuj świat bez wizjera.

Subskrybuj Newsletter