Ostre zdjęcia za każdym razem, czyli jak zamrozić ruch!

Fotografowanie żwawych dzieciaków, energicznych pupili, sportu i wszelkiego rodzaju dynamicznych akcji to nie lada wyzwanie. Zobacz jak sobie pomóc w wykonywaniu idealnie ostrych zdjęć!

Jedną z najważniejszych rzeczy, o jakie należy się zatroszczyć podczas robienia zdjęć, to zadbanie o idealną ostrość fotografowanych scen. Najczęstszą przyczyną powstawania niepożądanych rozmyć są drobne ruchy aparatu, następujące w momencie wykonywania zdjęcia, w wyniku czego cała fotografia wychodzi nieostra. Problem występuje przede wszystkim podczas pracy przy słabym świetle, ponieważ wówczas migawka musi być dłużej otwarta w celu zgromadzenia wystarczająco dużej ilości światła na matrycy - nawet minimalne poruszenie aparatu jest wówczas w stanie zrujnować ujęcie. Istnieje wiele sposobów by zwiększyć swoje szanse na ostrzejsze zdjęcia, niezbędne do tego będzie jednak zrozumienie kilku pojęć, związanych przede wszystkim z czasem otwarciem migawki i tym jak możemy go kontrolować.

Czas jest kluczem

Czas otwarcia migawki jest jednym z podstawowych parametrów wpływających na jasność zdjęć. Czas, przez jaki migawka pozostaje otwarta, mierzony jest w ułamkach sekundy. Przy ustawieniu 1/1000 sek. do matrycy dociera dwa razy mniej światła niż w czasie 1/500 sek. Najkrótszy dostępny zazwyczaj czas otwarcia migawki to 1/4000 sek.o, z kolei maksymalna wartość przy ustawieniach automatycznych wynosi 30 sekund (korzystając z funkcji bulb, można wydłużyć ten czas do kilku minut, a nawet godzin – migawka w tym trybie pozostaje bowiem otwarta dopóty, dopóki przytrzymujesz wciśnięty przycisk jej spustu. Tryb ten znajdziemy w górnej części obudowy aparatu, oznaczony żarówką. 


Czas - Wizjer

Długość czasu naświetlania ma kluczowe znaczenie przy wykonywaniu ujęć z ręki – nawet najmniejsze drżenie dłoni może wówczas wywołać drgania aparatu, które będą skutkować zarejestrowaniem nieostrych zdjęć. Jeśli zastosujesz odpowiednio krótki czas otwarcia, drgania te nie będą miały wpływu na ostrość obrazu.

Rozmycie obrazu można zminimalizować, osadzając aparat na solidnym statywie ale, o ile w fotografii krajobrazu sprawdzi się to świetnie, podczas fotografowania ruchu zupełnie nie zda egzaminu. Dlatego właśnie należy aparat skonfigurować tak, by rejestrował obraz w mgnieniu oka. Oto, jak to zrobić... 


Skróć czas

Skróć czas otwarcia migawki 

Twój aparat rejestruje obraz poprzez naświetlanie matrycy światłoczułej przez określony czas. Długość ekspozycji wyznacza czas otwarcia migawki. Parametr ten może się wahać od tysięcznych części sekundy do 30 sekund (lub nawet dłużej), ale jeżeli zarówno aparat, jak i fotografowany obiekt nie pozostają w idealnym bezruchu, to im dłuższy jest czas naświetlania, tym większe ryzyko powstania rozmycia rujnującego ujęcie. W szerokich ujęciach (fotografii krajobrazowej) minimalnym bezpiecznym czasem niezbędnym do ostrego zarejestrowania sceny będzie 1/30 sekundy. W przypadku statycznego portretu będzie to co najmniej 1/60 sekundy. W przypadku dynamicznych scen, warto zadbać o czas otwarcia migawki na poziomie 1/500 sek. lub krótszy. Jeśli aparat w trybie automatycznym sugeruje zbyt długi czas, weź sprawy w swoje ręce – przestaw pokrętło trybów pracy na preselekcję oznaczoną symbolem Tv i za pomocą pokrętła sterowania wybierz manualnie właściwą wartość. Pozostałe parametry (czułość i przysłona) zostaną dobrane automatycznie. 

Natomiast podczas wykonywania zdjęć w pewnych określonych sytuacjach możesz wykorzystać zbyt długi czas otwarcia migawki dla własnej korzyści. W przypadku prezentowanego poniżej zdjęcia, użyliśmy czasu naświetlania rzędu jednej sekundy z aparatem ustawionym na statywie. 

Więcej światła

Zadbaj o więcej światła 

Jeżeli czas ekspozycji jest zbyt długi i fotografowany temat bądź też całe zdjęcie wychodzą poruszone, spróbuj umieścić modela w miejscu, gdzie znajduje się więcej naturalnego światła. Drzwi prowadzące do patio, duże okna oraz miejsca przeszklone mogą zostać wykorzystane jako źródło miłego dla oka, rozproszonego i równomiernego oświetlenia fotografowanej osoby. Im więcej światła, tym krótszy może być czas otwarcia migawki, dzięki czemu ryzyko utraty okazji do wykonania dobrego zdjęcia z powodu poruszenia modela zostanie ograniczone. 


Tryb Sport

Wypróbuj program tematyczny Sport 

Jeżeli manualne panowanie nad parametrami ekspozycji jest dla Ciebie nadal wyzwaniem, spróbuj przestawić aparat na program tematyczny do fotografii sportowej. Aparat automatycznie ustawi krótszy czas ekspozycji, co ułatwi poprawne uchwycenie szybko poruszających się obiektów. Autofokus także sam przestawi się w tryb śledzenia fotografowanego obiektu przez cały okres trzymania spustu migawki wciśniętego do połowy. Jest to więc wygodny i łatwy sposób uchwycenia dynamicznie zmieniającej się sceny.

Stabilizacja

Użyj stabilizatora obrazu 

Bardzo wiele modeli obiektywów wyposażonych jest dziś w mechanizmy redukcji drgań, którego zadaniem jest równoważenie drobnych ruchów aparatu wraz z obiektywem. Systemy te można uaktywniać za pomocą małego przełącznika, znajdującego się na tubusie obiektywu. Jeżeli fotografujesz z ręki, to funkcja ta będzie dla Ciebie nieoceniona. Upewnij się, że jest aktywna!


Tryby AF

Ustaw Autofocus w tryb śledzenia

System automatycznego ustawiania ostrości (AF) niemal każdego aparatu może pracować w kilku trybach. W trybie pojedynczego AF (One-Shot AF) po wciśnięciu spustu do połowy system blokuje ostrość w jednym punkcie. W trybie ciągłego AF (AI Servo AF), system podąża za obiektem na który ustawiliśmy ostrość. Z kolei tryb AI Focus AF, to tryb w którym aparat sam stara się rozpoznać czy fotografujemy scenę statyczną czy dynamiczną i aktywować tryb ciągły lub pojedynczy. Jeśli fotografujesz krajobrazy lub portrety, najbardziej precyzyjny będzie pomiar pojedynczy. Jeśli jednak obiekt jest w ruchu, zwiększysz szanse wykonania udanego zdjęcia, jeśli ustawisz autofokus w trybie śledzenia. Właściwy tryb AF, w zależności od modelu aparatu, znajdziesz w menu aparatu lub w postaci przełącznika na obudowie aparatu.

Punkty AF

Korzystaj z punktów AF dla większej precyzji

Punkty AF w wizjerze Twojego aparatu tworzą siatkę o określonym kształcie. Liczba pól, z których jest ona złożona, zależy od modelu aparatu. Profesjonalne lustrzanki mają siatkę składającą się z 61 punktów i więcej. Oznacza to, że użytkownik może wybierać spośród 61 pól wyświetlanych w wizjerze lub na tylnym ekranie aparatu. Z kolei wiele amatorskich modeli, jak widać na przedstawionym obok przykładowym ekranie ustawień aparatu, używa systemu autofokusu 9-punktowego. Aby móc korzystać ze wszystkich pól AF, należy nacisnąć przycisk oznaczony ikonką siatki pól pomiaru ostrości. Domyślnie aparat sam dokonuje wyboru aktywnego punktu ustawiania ostrości spośród wszystkich dostępnych pól, możemy jednak wybierać go również samodzielnie. Jest to przydatna funkcja gdy nasz obiekt nie znajduje się w centrum kadru, na pierwszym planie lub gdy chcemy ostrzyć bardziej precyzyjnie, np. na oko modelki. 

Jak wybrać punkt ostrości?

Punkty 1

1. Przełącz aparat w tryb P 

Aby wybrać inny niż domyślny punkt AF, musisz najpierw przełączyć się w tryb programowy, oznaczony na pokrętle trybów literą P. Jest to półautomatyczny tryb kontroli ekspozycji, w którym aparat sugeruje Ci idealne według niego parametry ekspozycji, ale Ty masz nad tym wszystkim pewną kontrolę. Jest to więc doskonałe narzędzie dla początkujących, lecz pragnących eksperymentować. Upewnij się jeszcze, że przełącznik na obiektywie ustawiony jest w pozycji AF (włączony autofokus). 

Punkty 2

2. Dostępne punkty ustawiania ostrości 

Jeżeli spojrzysz przez wizjer, zobaczysz nikły zarys wzoru tworzonego przez kwadraty, z których jeden znajduje się w samym środku, a pozostałe go otaczają. To właśnie jest siatka punktów autofokusa. Pozwala ona stwierdzić, który z tych punktów jest obecnie aktywny – podświetla się on w momencie, gdy aparat ustawia ostrość. Punkt ustawiania ostrości można także zmienić podczas korzystania z trybu Live View (patrz ramka poniżej). 

Punkty 3

3. Wskaż interesujący Cię punkt

Każdy aparat fotograficzny jest nieco inny, dlatego też będziesz musiał sam znaleźć przycisk służący do wyboru punktów AF na wyświetlaczu LCD (jeśli to konieczne, sprawdź to w instrukcji obsługi). Ustaw siatkę AF na tryb punktu pojedynczego i za pomocą przycisków wybierania przesuwaj aktywny punkt w obrębie siatki. W naszym przypadku zależy nam na tym, aby był to punkt z prawej strony kadru. 

Punkty 4

4. No i pstrykaj! 

Kiedy już zdecydujesz, który punkt ustawić jako aktywny, naciśnij spust migawki do połowy, aby uruchomić mechanizm autofokusa. Jeżeli jesteś zadowolony z efektów ustawiania ostrości przez aparat we wskazanym obszarze, przyciśnij przycisk do końca, by wykonać zdjęcie. Obejrzyj fotografię na wyświetlaczu LCD aparatu, powiększając fragment w celu przekonania się, czy wybrany motyw jest idealnie ostry.

Cztery sposoby na utrzymanie stabilnej pozycji

Czyli jak pomóc sobie w robieniu ostrych zdjęć

Stabilizuj pozycje

1. Oddychanie

W momencie wykonywania zdjęcia zrób wydech – wstrzymując oddech w rzeczywistości poruszasz się znacznie bardziej. Pod tym względem praktyka czyni mistrza. Zdziwisz się, gdy zauważysz, jak znaczący efekt na zdjęcia ma odpowiednia kontrola oddechu. 

2. Łokcie 

Jeżeli masz przed sobą jakąś względnie płaską powierzchnię, oprzyj o nią łokcie, aby zwiększyć swoją stabilność. 

3. Ramiona 

Innym dobrym sposobem utrzymania aparatu w całkowitym bezruchu jest oparcie się o coś sztywnego i nieruchomego, np. o drzewo, ścianę lub karoserię samochodu. 

4. Nogi 

Ustaw nogi w lekkim rozkroku, tak aby zapewnić sobie dobrą równowagę. Jeżeli w celu wykonania zdjęcia zamierzasz się przechylić, wysuń do przodu jedną stopę, aby zapewnić swojemu ciału bezpieczną, stabilną pozycję. 

Czlowiek statyw

Bądź jak człowiek-statyw 

Jeśli inne sposoby zawiodą... 

1. Zetknij łokieć z kolanem 

Unieś rękę i oprzyj łokieć na kolanie, aby noga i ramię połączyły się ze sobą tworząc jedną podporę. W ten sposób twoja pozycja zostanie dodatkowo wzmocniona, więc staraj się jej nie zmieniać. 

2. Obniż pozycję 

Dzięki obniżeniu ciała, tak by kolano tworzyło kąt ostry, obniżamy jednocześnie środek ciężkości, a to dodatkowo stabilizuje pozycję. W ten sposób możesz zamienić samego siebie w ludzki statyw, stanowiący skuteczną podporę dla aparatu. 

3. Zabierz matę 

Podczas fotograficznej sesji plenerowej opisywana tutaj pozycja może doprowadzić do tego, że zamoczysz albo ubrudzisz kolano. Zabierz ze sobą matę lub plastikową siatkę na zakupy i wykorzystaj ją do uchronienia odzieży przed zniszczeniem. 

4. Stabilność środka ciężkości 

Staraj się utrzymać środek ciężkości własnego ciała w bezruchu. Jeżeli zachowasz stabilność w tym punkcie, to łatwiej będzie Ci kontrolować pracę nóg i rąk.

Powrót do wszystkich artykułów